Ông nội chết rồi, mừng quá!

Ba giờ sáng một ngày mùa hè, cậu trai mười bảy tuổi Đạt Đít Đỏ viết lên tường nhà mình: "Ông nội chết rồi. Mừng quá!" rồi nằm vật xuống giường ngủ thẳng cẳng mà không hề hay biết rằng chỉ mười lăm phút sau trang Mương Bà Tám đã đăng ngay bài báo điện tử Đắng lòng nam sinh trường X. vui mừng trước cái chết của người thân.

Minh họa: Trương Tiến Trà

Công nghệ làm báo online đơn giản lắm, chỉ cần chụp lại status trên Facebook của Đạt Đít Đỏ rồi click vào phần thông tin cá nhân á à mày mới học cấp ba một trường danh tiếng ở Sài Gòn chết mày rồi chú em thế là a lê hấp có ngay một bài năm trăm chữ ngắn thôi bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước tình hình xuống cấp về mặt đạo đức của giới trẻ ngày nay.

Đúng như tay phóng viên dự đoán, chưa đầy bốn tiếng sau bài báo đã nhận được một ngàn lẻ một lượt like và hơn trăm comment ném đá Đạt Đít Đỏ không thương tiếc. Có thể kể đến như đờ mờ thằng này là khỉ chớ hổng phải người hay như ông sống khôn thác thiêng tối nay ông hiện hồn về bóp cổ nó cho cháu, cháu cám ơn ông. Ngay lập tức, năm mươi trang báo mạng khác thi nhau hóng hớt xào xáo và bàn tán không ngớt về Đạt Đít Đỏ.

***

Tám giờ sáng, nạn nhân của chúng ta còn đang ngon giấc thì điện thoại di động bỗng rung dồn dập kêu tới tấp hàng loạt tin nhắn. Mở màn là bạn gái, em không ngờ anh lại là người như vậy đau lòng quá mình chia tay đi rồi mới tới đám bạn thân thằng chó dậy mau lên Mương Bà Tám coi tụi nó viết gì kìa mày nổi tiếng rồi đó. Đạt mắt nhắm mắt mở đọc tin nhắn của bạn gái rồi chửi thầm con điên lại ghen tuông vớ vẩn nữa rồi ông là ông sắp hết kiên nhẫn với mày rồi nhá rồi chuyển sang đọc tin nhắn của thằng bạn thân.

Đạt bật dậy ngay trước hung tin mở ngay máy tính vào ngay muongbatam.vn đọc ngay bài viết về mình cùng tất cả comment. Bọn này ném đá không đều chỉ vài đứa hung hăng thật sự lũ còn lại chỉ được cái a dua, cậu nghĩ vậy rồi cười nhếch mép rồi khóa Facebook rồi nhấn nút gọi cho bạn gái khoảng chục cuộc nhưng điện thoại không liên lạc được ok mình chia tay.

Từ mười giờ sáng đến chín giờ tối hôm đó, Đạt thong thả đứng bên cạnh quan tài của ông nội với nhiệm vụ thắp nhang đưa cho từng đoàn người tấp nập đi viếng ông kiêm cất bao thư vào cái túi bao tử đeo bên hông. Hết khách, cậu đem tiền lên phòng chép lại vào một cuốn sổ tay đã chia sẵn hai cột họ là ai và nếu vậy thì bao nhiêu và không quên giếm lại vài cái phong bì chất lượng hảo hạng đề tên học trò của ông mà cậu tin rằng bố mẹ không quen biết.

Khi cậu trao khoản tiền phúng viếng tận tay mẹ cậu, mẹ cậu ấn tượng với con số tới mức không chút nghi ngờ. Mẹ cậu khen ngay rằng con trai mẹ giỏi toán thiệt giống ông nội hết sức khiến cậu tiếc rẻ biết vậy đã tỉa nhiều hơn và âm thầm rút kinh nghiệm cho mấy ngày sau.

Đạt về phòng tắm táp rồi vừa gặm bánh mì nem nướng cậu vừa online để coi thiên hạ chửi bới cày xới gì mình.

Ái chà Mương Bà Tám vừa mới đăng bài phỏng vấn một tiến sĩ tâm lý về vấn đề nên xử sự thế nào trước cái chết của người thân, bài báo khá chán nên mới chỉ có vài ba lượt like và một comment rất xúc động hồi bà em mất em đã khóc hết nước mắt em nhớ mãi cái hôm em nhổ tóc sâu cho bà em hỏi tại sao tóc sâu trên đầu bà nhổ xuống rồi nhìn cứ như lông chó, bà nghe em hỏi mà cười sặc sụa giờ đi đâu hễ thấy lông chó là em lại nhớ bà và em lại khóc khóc khóc hoài...

Khi Đạt mở trang web yêu thích haivn.com để xem các thể loại ảnh vui clip hài, cậu hơi sững sờ trước loạt ảnh chế ai đó đã photoshop tấm ảnh avatar cậu đứng cười trước biển Việt Nam thành cậu đứng cười trước cảnh lũ lụt ở Thái Lan, động đất ở Nhật Bản, sóng thần ở Indonesia cùng nhiều thiên tai thảm họa khác.

Ghép ảnh cũng được lắm hiệu ứng tương phản tốt cậu vừa tấm tắc khen vừa rê chuột xuống phía dưới đọc một lượt hết tất cả các comment không có gì mới mẻ cậu thất vọng tắt máy tính búng lên giường ngáy khẩn trương.

***

Chiều hôm sau, lớp trưởng lớp phó học tập cùng mấy đứa bạn thân và không thân đại diện cả lớp tới viếng ông nội Đạt. Sau khi thắp nhang, cả đám ngồi vào bàn vừa uống trà nóng cắn hột dưa vừa tỏ vẻ choáng ngợp trước số lượng vòng hoa đặt rải rác khắp nhà. Một đứa đại diện hỏi thăm:

- Ông nội mày làm gì vậy? Tao thấy quá trời vòng hoa của các trường đại học.

- Ờ, ông nội tao là phó giáo sư - Đạt trả lời ngắn gọn.

- Đào Đỏng Đảnh qua chưa?

- Tụi tao chia tay rồi.

- Sao vậy?

- Tại cái status trên Facebook.

- Ừm... Bộ ông nội mày chết mày mừng lắm hả Đạt?

- Ờ.

Tối hôm đó, Đạt online thấy Mương Bà Tám giật tít Ông nội của "nam sinh bất hiếu" là phó giáo sư đại học S.

Cậu vừa đờ mờ không ngờ trong lớp có nội gián vừa đọc bài viết ca ngợi ông nội cậu lên tận mây xanh rằng ông từng là phó giáo sư đại học S. là trùm đại số đồng điều của miền Nam sau khi cơn đột quỵ quật ông liệt nửa người ông vẫn tận tình hướng dẫn cho hai sinh viên đại học, ba học viên cao học hoàn thành khóa luận tốt nghiệp luận văn thạc sĩ rồi đột ngột kết luận thật đau lòng khi một con người toàn tâm toàn tài như ông lại gián tiếp sinh ra một thằng cháu bất hiếu dám vui mừng trước cái chết của ông nội rồi thì ông yên tâm chúng cháu nhất định sẽ đòi lại công bằng cho ông trước mắt chúng cháu vừa nhận được tin bạn gái của nó đã chủ động chia tay nó vì quá xấu hổ rồi ông ạ.

Chuyện này đã đi quá xa, Đạt nghĩ, ban đầu mình chỉ muốn biết cảm giác bị cộng đồng mạng ném đá nó thế nào té ra cũng bình thường nhưng mình không ngờ chuyện này lại đi quá xa một cách quá nhanh như vậy ngày mai mà báo đăng tin dám không có ai tới viếng ông nội nữa, dám ba mẹ cạo đầu mình lắm. Thôi đã tới lúc tự minh oan rồi nghĩ vậy cậu liền đăng nhập Facebook và viết một cái status như sau:

Gửi ai đó muốn đọc

Nói chung là tôi rất bất ngờ khi hai hôm nay status "Ông nội chết rồi. Mừng quá!" của tôi lại nhận được phản hồi mạnh mẽ từ cộng đồng mạng như vậy. Trước tiên, chắc tôi phải gửi lời cảm ơn chân thành tới phóng viên P. Đ. và trang muongbatam.vn vì đã có công loan truyền tin tức rất nhanh chóng và hiệu quả. Sau nữa, tôi tha thiết cảm ơn trang haivn.com vì đã có công chế ảnh tôi rất sinh động và hài hước.

Cuối cùng, tôi đặc biệt cảm ơn tất cả các bạn trẻ trên toàn lãnh thổ Việt Nam vì đã có công đọc báo, share ảnh và comment ném đá tôi rất sôi động và nhiệt tình.

Nhưng tôi phải nói thật là các bạn thật là lố bịch! Các bạn tự cho mình cái quyền phán xét tôi trong khi các bạn chả là gì và chả hiểu gì về tôi cả. Để tôi nói cho các bạn nghe, các bạn chửi tôi là thằng cháu bất hiếu, nhưng các bạn có biết tôi là thằng cháu duy nhất ngày nào cũng ngồi nói chuyện với ông nội về toán học, về cuộc đời suốt bao ngày tháng ông nằm liệt giường sau cơn đột quỵ không? (Các bạn có nhận ra sau gần một năm đàm đạo với ông nội tôi nói chuyện cứ như ông cụ non không?).

Mà thôi, chả cần nói nhiều, các bạn phán xét tôi vì hai chữ "Mừng quá!" chứ gì? Để tôi nói cho mà biết, gia đình tôi theo đạo Thiên Chúa, ông nội tôi lúc nào cũng tin rằng Chúa muốn ông nằm một chỗ mà nhìn nhận và sám hối tội lỗi của mình để có thể lên thiên đàng ngay sau khi chết. Giờ thì ông nội tôi đã chết và được lên thiên đàng. Tôi tin như vậy và tôi mừng cho ông. Điều đó là đúng hay sai?

Cuối cùng, thông qua chuyện này, tôi chỉ hi vọng rằng các bạn trẻ trên toàn lãnh thổ Việt Nam hãy lo hoàn thiện bản thân mình, đừng vội vàng phán xét người khác chỉ vì một bài báo, đừng để bị truyền thông dắt mũi như trâu.

Thân mến.

Mười phút sau, một thằng Đại Đầu Đá nào đó bê nguyên status của Đạt Đít Đỏ lên haivn.com đặt tựa đề Theo đạo Thiên Chúa thì có thể mừng vì ông nội chết không quên thòng thêm một câu "Chó nó tin, phải không các thím?". Tội nghiệp thằng đầu đá ngu mà lì dám đụng chạm đến niềm tin tôn giáo ngay lập tức hứng chịu hàng trăm comment của bầy chiên online sạch tội ném đá thẳng tay.

Ảo diệu hơn, trang haivn.com ngay lập tức bị một hacker mũ xám làm cho ngưng hoạt động. Ai vào trang haivn.com vào thời điểm đó sẽ bắt gặp ngay một giao diện hoàn toàn mới gồm hình ảnh Chúa Jesus đứng dang tay chiếu hào quang lấp lánh, dưới chân Chúa một dòng chữ cố định Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời. Bình an dưới thế cho người thiện tâm.

Rút kinh nghiệm từ trang web bạn, muongbatam.vn lập tức đăng tải status mới của Đạt, tất nhiên ả biên tập viên đã nhanh tay cắt bỏ câu đừng để bị truyền thông dắt mũi như trâu kèm một lời xin lỗi chân thành tới Đạt Đít Đỏ và lời nhắn nhủ hỡi cộng đồng mạng nếu các bạn còn có lương tri hãy ngừng ném đá chàng trai hiếu thảo ngay đi.

Có lẽ thấy vậy là chưa đủ, tay phóng viên P. Đ. tiếp tục chữa thẹn bằng một bài phỏng vấn nóng hổi Đào Đỏng Đảnh qua điện thoại. Cô bạn khóc lóc nghẹn ngào vì đã hiểu lầm bạn trai và xin hứa sáng mai sẽ chạy vù qua đám tang để làm lành.

Đạt Đít Đỏ đọc tới đó thì rú lên kinh hãi lật đật gọi ngay cho Đào Đỏng Đảnh tao với mày chia tay rồi nhá tao cũng hết yêu mày lâu rồi. Mày nói cái gì Đào điên tiết hỏi lại nhìn mày ẽo ợt như thằng gay bà yêu giùm cho mà còn vô ơn. Vâng cháu cám ơn bà Đạt giả giọng nhão nhẹt thôi cháu gay thì cháu chịu cháu không dám làm phiền bà nữa. Á à cứ chờ đó mày không yên với bà đâu.

Đào cúp máy gọi ngay cho P. Đ. anh ơi em báo anh một tin sốt dẻo thằng Đạt Đít Đỏ nó bị gay anh ạ bấy lâu nay nó coi em như bức bình phong thôi hu hu. Thôi anh xin cô tay phóng viên trả lời anh chả dám tin bất cứ tin gì liên quan đến thằng đó nữa đâu sếp vừa mắng anh một trận kinh thiên động địa đây này sếp dọa thêm một vụ nữa là mất việc cái công việc ba trăm sáu mươi lăm triệu một năm của anh đó anh chả dại dây vào nó nữa đâu hu hu.

***

Về phần mình, Đạt lặng lẽ đứng đưa nhang và âm thầm bòn rút tiền phúng viếng thêm ba hôm nữa thì kiếm được năm triệu đồng và bắt đầu nghĩ tới chuyến du lịch Nha Trang trong lúc theo đoàn người đưa ông nội tới nhà hỏa táng.

Những ngày trò chuyện với ông nội bên giường bệnh, Đạt vẫn hay nghe ông nhắc về cầu Xóm Bóng. Đó là nơi ông nội gặp bà nội lần đầu tiên.

NGUYỄN HOÀNG VŨ

Ngọc Trinh và Nick Vujicic hay bài học về sự kém cỏi của giới truyền thông

Sự xuất hiện của Nick tại Việt Nam vừa qua đã làm giới truyền thông không khỏi phải giật mình “tỉnh giấc”. Sự kiện ấy đã cho thấy một điều rằng truyền thông xứ ta còn quá kém cỏi, truyền thông lâu nay cứ mải mê chạy theo những chuyện giật gân câu khách, những sự kiện có nhà tài trợ mà không chú trọng tôn vinh những nhân vật đáng tôn vinh.

1. Người viết bài sẽ không tiếp tục bàn đến chuyện có lãng phí không với con số hàng chục tỉ để mời Nick đến diễn thuyết trong bài viết này. Bởi thực chất chuyện đó vốn không có gì để bàn cãi. Rõ ràng rằng, mang chuyện Nick đến Việt Nam diễn thuyết truyền niềm tin và nghị lực sống cho hàng vạn người để so sánh với số tiền hơn 30 tỉ là quá vô lý.

Tiền là vật chất có thể trực tiếp cân đong đo đếm, nhưng việc vạn người, đặc biệt là những người khuyết tật đang hằng ngày đối diện khó khăn về vật chất, tinh thần, thể xác có thêm những niềm tin và nghị lực sống giúp họ vươn lên trong tương lai qua cuộc gặp gỡ với Nick bằng xương bằng thịt lại là một giá trị tinh thần! Khỏi phải nói, giá trị ấy là vô giá đối với cuộc sống mỗi con người.

Nếu truyền thông Việt giỏi thì chúng ta đã có rất nhiều "Nick Việt Nam"

Không những thế, thông qua câu chuyện của Nick đến Việt Nam, báo chí truyền thông xứ ta còn có dịp rút ra được một bài học kinh điển cho mình. Đó chính là việc lựa chọn những nhân vật làm nhân vật truyền thông. Nhớ lúc Nick còn đang diễn thuyết ở nước ta, rất nhiều ý kiến cho rằng việc mời Nick đến Việt Nam là một biểu hiện của căn bệnh cố hữu của nhiều người Việt, bệnh “sính ngoại”. Người ta bảo rằng, tại sao phải mời Nick trong khi ở Việt Nam có biết bao nhiêu là tấm gương người khuyết tật giàu nghị lực, thậm chí có nhiều người còn có nghị lực hơn cả Nick!

Sự thật thì đúng là những người khuyết tật nhưng giàu nghị lực, nhưng không chấp nhận đầu hàng nghịch cảnh như Nick ở Việt Nam có không ít. Đó là thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, “hiệp sĩ” công nghệ thông tin Nguyễn Công Hùng… Tất cả họ còn xứng đáng vinh danh hơn, bởi ai cũng biết, mọi điều kiện sống, sinh hoạt, học tập, vui chơi của họ đều thua xa Nick nhưng họ đã vươn lên và làm được những chuyện phi thường.

Song, vấn đề là trong số họ chưa có ai trở thành một nhân vật có tầm ảnh hưởng, có tên tuổi đủ sức lan tỏa dù là trong phạm vi lãnh thổ để có thể truyền cảm hứng như Nick, trong khi đáng ra là họ hoàn toàn có thể. Câu trả lời cho điều đáng tiếc ấy chính là bởi vì truyền thông ta kém cỏi, là vì truyền thông ta chưa biết cách để tôn vinh những tấm gương rất đáng tôn vinh như thế!

Sự xuất hiện của Nick làm một bộ phận truyền thông xứ ta phải biết cảm thấy xấu hổ. Lâu nay truyền thông chỉ mải mê chạy theo mục tiêu câu khách rẻ tiền và nhân vật của truyền thông hầu hết là những nhân vật… phản diện. Đó là những tên tội phạm khát máu, những nhân vật “scandal”, những cô nàng người mẫu hớ hênh, phản cảm trong giới giải trí. Truyền thông đang biến những nhân vật ấy trở thành người nổi tiếng, trở thành nhân vật của công chúng chỉ để câu khách, đó là một sự thật.

Trong khi đó thì những nhân vật chính diện, những nhân vật đáng để biểu dương để trở thành những tấm gương sáng cho mọi người thì lại hiếm khi được nhắc đến. Đơn giản bởi vì họ không có những câu chuyện giật gân, gây “sốc” và vì họ không có nhà tài trợ nên không thể trở thành mục tiêu của truyền thông!

Thực tế hiện nay thật khó để chúng ta tiếp cận với những giá trị nhân văn, những tấm gương tốt đẹp trong xã hội trên các phương tiện truyền thông đại chúng; bởi nó thường bị che khuất sau những tin bài sự kiện giải trí giật gân, hay cuộc tranh cãi về việc cô người mẫu nọ lộ nội y, tụt váy trong một chương trình chẳng hạn!

2. Nhưng, các phương tiện truyền thông báo chí không có lỗi trong chuyện này, vì truyền thông cũng chỉ đóng vai trò thể hiện những gì người ta viết lên đấy. Chính xác thì đó là lỗi là ở người viết, người làm báo mà điển hình nhất hiện tại là các nhà báo viết mảng Văn hóa giải trí, những người hay làm việc với các chân dài, người đẹp.

Vừa qua, nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, một trang báo có viết một loạt bài về những nhà báo đi làm quản lý, “bầu sô” cho các ca sĩ, người mẫu, diễn viên. Thật ra đây không phải là vấn đề mới mẻ gì, từ nhiều năm nay đã có rất nhiều những cái bắt tay giữa các nhà báo và nghệ sĩ như thế. Vì sao có sự hợp tác ấy? Nói thẳng ra thì một bên là cần “quyền lực” của báo để dễ tiến thân trong giới showbiz, còn một bên vì tiền!

Những phát ngôn sốc, sự hở hang của các người đẹp luôn là tâm điểm của truyền thông

Người của công chúng, nhất là những gương mặt trẻ thì cần người có mối quan hệ sâu rộng trong giới giải trí như với các bầu sô, các nhạc sĩ, đạo diễn… để tiện lợi hơn cho việc liên hệ làm việc phục vụ cho công tác sản xuất các sản phẩm. Đặc biệt nhất, đó là vấn đề quảng bá hình ảnh, sản phẩm của người nghệ sĩ trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Với những công việc này, có thể nói, không ai có thể đảm bảo làm tốt được ngoài nhà báo viết mảng giải trí!

Còn phía nhà báo, ai cũng biết rằng công việc viết lách rất mệt óc, lại không phải là nghề để làm giàu! Vì thế có thể nói những ai muốn bám trụ với nghề viết thì cần có lòng yêu nghề mãnh liệt. Song, “tránh làm sao cho khỏi lắm tất son” khi thu nhập hằng tháng của nhà báo kiêm quản lý, “bầu sô” lên đến hàng nghìn USD. Dẫu con số đó chỉ có thể do “nổ” mà ra bởi thực tế thấp hơn nhiều, song nó vẫn đủ sức hấp dẫn với các nhà báo!

Nhưng xin thưa, không phải tất cả những cuộc hợp tác với nghệ sĩ thì những nhà báo đều trở thành người quản lý! Số đông trong đó chỉ đóng vai trò là người làm thuê, chỉ là trợ lý cho các “ngôi sao” mà thôi. Họ thường làm các công việc như nhận sô, lên lịch diễn, liên hệ các đối tác để làm việc… và đặc biệt là công việc “phụ trách truyền thông”. Nói cho oai như thế, song đó cũng chỉ là công việc viết bài thuê, hay cố gắng tìm kiếm chiêu trò gì đó để nhân vật của mình được xuất hiện càng dày đặc trên các trang báo càng tốt.

Trong khi đó, người quản lý đúng nghĩa phải là những người đủ kinh nghiệm, kiến thức về nghề để từ đó hoạch định ra các chiến lược, các kế hoạch dài hơi cho người nghệ sĩ thực hiện. Nhưng, rất nhiều nhà báo, một nốt nhạc cắn đôi còn không biết thì lấy gì để quản lý ca sĩ đây?!

Nói chung, trong cuộc hợp tác với nghệ sĩ, nhà báo đóng vai trò là người làm quảng cáo cho nghệ sĩ là chính, cũng tương tự như người đẹp đi làm quảng cáo cho rượu mạnh vậy! Với phương châm nhân vật của mình phủ sóng trên báo càng nhiều càng tốt, các nhà báo lao vào cuộc chiến thông tin.

Hàng loạt những tin giật gân về hậu trường, những phát ngôn sốc, tố đồng nghiệp, đưa tin đồn thất thiệt bôi nhọ đối thủ… đến những thông tin nhảm nhí kiểu sao hôm nay đi đâu, mặc gì, ăn gì, thậm chí người đẹp nọ mọc cục mụn cũng có thể trở thành tâm điểm của truyền thông… Nói chung bất kỳ thông tin gì của sao cũng đều được đưa lên báo nhờ “quyền lực” của các “quản lý” là nhà báo. Và thảm họa thông tin xuất hiện tràn ngập trên các trang báo hiện nay cũng xuất phát từ lý do đó!

Vì thế, thay vì trách căn bệnh “sính ngoại” của nhiều người, thay vì trách thị hiếu thấp của người đọc… thì chúng ta hãy hỏi lại trách nhiệm của những người làm truyền thông báo chí, những nhà báo đã làm gì để các phương tiện của mình tràn ngập các nhân vật truyền thông là những nhân vật phản diện, trong khi đó thì những tấm gương sáng, những anh hùng… đều vắng bóng!

(Petrotimes)